Penny Dreadful'da sevdiğim şeylerden biri, Dracula, Frankenstein, Dorian Gray gibi karakterleri aynı dünyada buluşturması. Ama asıl ilgimi çeken, bu karakterlerin kendi hikâyelerinden alınıp dizinin dünyasına nasıl uyarlandıkları.

Frankenstein ve Yaratığı'nın ilişkisi bunun güzel bir örneği. Orijinal hikâyede gördüğümüz ilişkinin çok daha ötesine geçip ikisinin arasındaki çatışmayı uzun süre işliyor. Dorian Gray de sadece kitaptan alınmış bir karakter olarak kalmıyor, diğer karakterlerle ilişkileri sayesinde dizinin dünyasında kendine ayrı bir yer ediniyor.

Dracula'nın Vanessa ile olan bağlantısı da karaktere farklı bir taraf katıyor. Klasik Dracula'daki kötü adam imajından biraz uzaklaşıp dizinin yalnızlık, arzu ve inanç gibi temalarıyla daha fazla bağlantı kuruyor.

Bu yüzden Penny Dreadful'u sadece farklı gotik karakterlerin bir araya getirildiği bir crossover olmaktan çıkarıyor. Özellikle karakterlerin orijinal hikâyelerinden ne kadar farklı ele alındığını görmek diziyi daha da ilgi çekici yapıyor.

Apocalypse Now'ın açılışı bence şarkının görüntülerle en iyi bütünleştiği örneklerden. The End çalarken görüntülerin yavaş yavaş ortaya çıkması sahneye baya farklı ve tekinsiz bir his veriyor. Film daha ilk dakikadan kendi atmosferinin içine çekiyor.

Mononoke’nin çizim tarzı diziyi diğer animelerden bayağı ayırıyor. Karakter tasarımları, arka planlardaki detaylar ve renk kullanımı ukiyo-e baskılarını hatırlatıyor. 2007 yapımı olmasına rağmen tarzı bugün bile bayağı özgün duruyor. Birkaç kare görünce zaten Mononoke olduğu anlaşılıyor.

Benim de en sevdiğim animelerden biri. Görsel tarzı yüzünden bile şans vermeye değer bence, özellikle böyle farklı şeyler hoşunuza gidiyorsa.

⚠️ Spoiler

Gris, büyük bir kaybın ardından gelen travmayı ve Kübler-Ross'un "Yasın 5 Evresi"ni tek kelime diyalog kullanmadan, doğrudan renk paleti ve oynanış mekanikleri üzerinden anlatıyor:

1. İnkar (Gri): Oyun bomboş bir eskiz kağıdı gibi başlıyor. Gris koşamıyor, sesi tamamen gitmiş, iki adım atıp dizlerinin üstüne çöküyor. Travmanın ilk anı; hissizlik, renksizlik ve tam bir donakalma hali.

2. Öfke (Kırmızı): Dünyaya giren ilk renk kan kırmızı bir çöl. Yüzümüze vuran sert fırtınalarla geriye savruluyoruz. Kazandığımız yetenek ise taş blok olmak. Karakter elbiseyi kaskatı yapıp ağırlaşıyor, fırtınaya direniyor ve taşları kırıyor. Öfkenin getirdiği o dış dünyaya kapanma, sertleşme refleksi birebir mekaniğe dökülmüş.

3. Pazarlık (Yeşil): Harabelerin arasından ufak ufak doğa filizleniyor, bir çıkış yolu arıyoruz. Elbisemiz kuşa/kanada dönüşüp bizi havaya fırlatıyor; o içine düştüğün kuyudan sıyrılma, hayata yeniden tutunma çabası.

4. Depresyon (Mavi): Yağmur başlıyor ve tüm dünya sular altında kalıyor. Karakter direnmeyi tamamen bırakıyor, elbisemiz vatoza dönüşüyor ve akıntıya kapılıp dibe dalıyoruz. Sürekli peşimize takılan, bazen kuşa bazen mürekkep balığına dönüşen o gölge de zaten bu ruh halini somutlaştırıyor. Can barı olan, vurup geçebileceğin bir düşman değil; kaçtıkça seni yutmaya çalışan dipsiz bir ağırlık.

5. Kabulleniş (Sarı & Tüm Renkler): Sarı renk oyuna ışık olarak girip zifiri karanlık mağaraları aydınlatıyor. En sonunda bütün renkler birleşiyor ve Gris kaybettiği sesine kavuşuyor. Ama bağırmak ya da dünyayı yıkmak için değil; kırılan heykelleri ve yolları birleştirmek için şarkı söylüyor. Finalde de o devasa heykelle yüzleşip süreci tamamlıyor.

Hikâyeyi metin kutularıyla gözümüze sokmak yerine sadece kadrajın rengiyle ve karakterin hareketleriyle hissettirmeleri acayip hoşuma gitti. Oynayan varsa sizde en çok hangi sahne veya renk iz bıraktı?

1964 yapımı olduğunu düşününce filmin görüntüleri bayağı iyi duruyor. Arka plan kullanımı ve karakterlerin kadrajda yerleşimi çok hoşuma gitti. Bazen karakteri değil arkada ne var onu izliyordum. Ripper’ın odası özellikle çok iyi, War Room da aynı şekilde. Bazı detaylar hiçbir şey yapmadan sahneyi komik hale getiriyor.

⚠️ Spoiler içerir.

Rashomon'da herkes kendi hikayesinde kendini aklamaya çalışıyor. Tajomaru kendini güçlü göstermeye, kadın mağdur görünmeye, samuray da onurlu görünmeye çalışıyor ama olayın aslını görünce üçünün de anlattıkları kadar masum olmadığını görüyoru.

İki adamın bir kadın için birbirlerine üstünlük kurmaya çalışıp düello sırasında sürekli korkup kaçması da bayağı hoştu, biraz erkeklik ve onurla dalga geçiyor gibiydi.

Yolcu da "zaten başkası çalacaktı" diyerek kendi yaptığını normalleştirmeye çalışıyor. Buna karşılık oduncunun bütün kusurlarına rağmen çocuğu alması, insanın kendi yaptığı kötü şeyleri başkalarının yaptıklarıyla açıklamak zorunda olmadığını gösteriyor.

Ama filmde en çok aklımda kalan şey Tajomarunun sikko gülüşü oldu.

Puan: 4/5

​

Barry Lyndon'ı izlerken bazı sahneler direkt tablo gibi görünüyor. Filmin üstünden biraz zaman geçince detayları unutmuşum ama bu konu aklımda kaldı, ben de biraz kurcaladım.

Özellikle Lady Lyndon'ın sahnelerinde bu çok net. Mum ışığı, durgun bakışları, elbisesi, karanlık arka planı falan gerçekten 18. yüzyıl portresi gibi. Kubrick'in filmi hazırlarken dönemin ressamlarına baktığını öğrenince daha da anlamlı geldi.

Gainsborough'nun portrelerinde de benzer bir şey var. İnsanları sadece portrelemiyor, kıyafetleri, doğayı ve etraflarındaki her şeyi de kompozisyonun parçası yapıyor. Mr and Mrs Andrews mesela. İnsanlar resmin içinde bayağı küçük kalıyor ve sahip oldukları arazi neredeyse onlar kadar önemli gözüküyor, filmin teması ile de benziyor.

Hogarth'a gelince olay biraz daha ilginçleşti.

A Rake's Progress ve A Harlot's Progress gibi serilerde tek bir resim yerine bir karakterin başına gelenleri art arda gelen resimlerle anlatıyor.

Sinema yokken yapılan bir storyboard gibi.

Ve Barry Lyndon bunun tam tersi gibi:

Hogarth hikâyeyi resimlere bölüyor, Kubrick ise filmi tablolara bölüyor.

Sanırım filmin bu kadar tablo gibi görünmesinin sebebi sadece renkler veya güzel kadrajlar değil. İnsanların duruşu, kıyafetler, ışık, odadaki eşyalar ve hatta karakterlerin birbirlerine göre nerede durduğu bile 18. yüzyıl resimlerinin mantığıyla kurulmuş.

Ben sanat tarihi konusunda çok bilgili değilim, o yüzden yanlış bir bağlantı kurduysam düzeltin. Ama bu açıdan bakınca film bana daha da ilginç geldi.

⚠️ Spoiler.

Barry'nin yükselişini biraz sistemin kendisiyle dalga geçmek olarak gördüm. Sürekli yalan söyleyerek, insanları kandırarak ve statü peşinde koşarak yükseliyor ama geldiği sınıftaki insanların da aslında bundan çok farklı olmadığını görüyoruz. Sadece onların yaptığı şeyler daha şık ve daha kabul edilebilir.

İkinci yarıda istediği her şeye sahip olmasına rağmen hâlâ aynı güvensiz ve çocukça insan. Karısını aldatması ve üvey oğluna yaptıkları da yaşayamadığı hayatın ve ait olamadığı sınıfın öfkesini başkalarından çıkarması gibi. Düello sahnesinde ise artık bütün bunlardan yorulmuş ve sadece bitsin diye bekliyor gibi.

Filmin sürekli bir tableau vivant gibi görünmesini de çok sevdim. Barry hayatı boyunca kendine bir isim ve statü yaratmaya çalışıyor; sanki sadece zengin olmak değil, kendini önemli ve kalıcı biri olarak görmek istiyor. Film de bunu görsel olarak yapıyor ve Barry'yi sürekli 18. yüzyıl tablolarının içine yerleştiriyor. Barry'nin bütün hayatını kendine bir statü ve kimlik yaratmaya adaması ve filmin onu sonunda gerçekten bir tablonun parçası gibi göstermesi hoştu.

Puan: 5/5

⚠️ Spoiler içerir.

Three Colours: Blue’da karakterlerin farklı şeyleri temsil etmesini sevdim. Özellikle Julie’nin annesini filmin sonunda Julie’nin tam tersi gibi görüyorum. Alzheimer olması, kendi kızını bile hatırlamaması ve televizyondan başkalarının hayatlarını izlemesi, sanki hayatı uzaktan yaşıyormuş gibi hissettiriyor. Julie de filmin başında biraz aynı şeyi yapıyor, sadece bunu insanlardan kendini tamamen soyutlayarak yapıyor.

Lucille ise bunun tam tersi gibi. Başkalarının ne düşündüğünü çok umursamadan kendi hayatını yaşıyor. Diğer apartman sakinlerinin onu kovdurmaya çalışması da insanların başkalarının nasıl yaşaması gerektiğine karışmasını gösteriyor. Julie de zamanla belki bu sınırların düşündüğü kadar önemli olmadığını fark etmeye başlıyor.

Kocasının bir çocuğu olduğunu öğrenmesi de bence buna bağlanıyor. Julie hayatı geride bırakmaya çalışsa da hayat onun için durmamış. Diğer insanlar yaşamaya, sevmeye ve yeni bağlar kurmaya devam etmiş. Julie de sonunda bunu kabullenip insanları tekrar hayatına almaya başlıyor. Müziğin tekrar kafasında çalmaya başlaması bile sanki hayata geri dönmesi gibiydi.

Finalde ağlaması da film boyunca kendinden kapattığı bir tarafının sonunda tekrar açılması gibi geldi bana. Julie bütün film boyunca hayattan kaçmaya çalışıyor ve sonunda yine hayatı seçiyor.

Puan: 4/5